Een vierkante pannenlap is zo’n project dat je meteen echt gebruikt. Niet alleen om een hete pan vast te pakken, maar ook als onderzetter op tafel. Juist daarom is het een fijn beginproject: je oefent basissteken, werkt aan een gelijkmatige spanning en houdt er iets stevigs aan over.
Voor dit model werk je in een eenvoudig vierkant. De structuur maakt de lap dikker en praktischer in gebruik. In het Engels kom je dit type ook tegen als potholder.
Waarom dit een goed beginnersproject is
Pannenlappen haken is overzichtelijk. Je werkt recht heen en weer, ziet snel resultaat en hoeft geen ingewikkelde vorm te maken. Dat geeft rust aan de werktafel.
Nog een voordeel: katoen haakt prettig, is hittebestendig en krimpt weinig. Daardoor is het een logische keuze voor iets dat in de keuken gebruikt wordt. Dit project is ook handig als je restjes garen wilt opmaken, zolang het maar 100% katoen is.
De geschatte werktijd is een of twee avonden.
Materialen en gereedschap
Voor een stevige vierkante lap gebruik je:
- 100% katoengaren
- ongeveer 100 tot 120 meter per pannenlap, ongeveer 50 gram
- haaknaald 4 mm, of 3,0 tot 5,0 mm afhankelijk van het garen en jouw hand van haken
- stopnaald
- schaar
- stekenmarkeerder, optioneel
Geschikte katoengarens die hiervoor gebruikt worden zijn bijvoorbeeld Durable Macramé, Scheepjes Cahlista, Drops Paris, Catania, Durable Coral en Scheepjes Cotton 8.
De gangbare maat is ongeveer 20 x 20 cm, dat is 7.9 x 7.9 inches. Een kleinere variant van 18 x 18 cm, 7.1 x 7.1 inches, komt ook voor. In de praktijk geldt dat tussen 18 en 22 cm ideaal is.
Waarom 100% katoen belangrijk is
Bij keukentextiel draait het niet alleen om hoe iets eruitziet. Het moet ook veilig zijn. 100% katoen is hittebestendig en daardoor geschikt voor dit doel. Acryl is dat niet, want dat kan smelten bij hoge temperaturen.
Dat is ook meteen een van de belangrijkste keuzes in een pannenlap-patroon voor beginners. Een mooi garen is fijn, maar het juiste materiaal is hier belangrijker dan kleur of zachtheid.
Stap voor stap een vierkante pannenlap haken
Hieronder staat een basisopbouw voor een vierkant model. De steken die je tegenkomt zijn lossen, vasten, stokjes, reliëfstokjes voor en halve vasten. In internationale termen zijn dat chain, single crochet, double crochet, front post double crochet en slip stitch.
- Haak 35 lossen. Voor een andere breedte kun je werken met een veelvoud van 3 + 2.
- Haak 1 vaste in de 2e losse vanaf de naald, en daarna 1 vaste in elke volgende losse. Je hebt nu 34 vasten. Keer met 1 losse.
- Haak 1 vaste in elke steek, in totaal 34 vasten. Keer met 2 lossen, die tellen als 1 stokje.
- Haak 1 stokje in de volgende steek. Haak daarna 1 reliëfstokje voor om elk van de volgende 2 stokjes. Haak 1 stokje in de volgende steek. Haak 2 reliëfstokjes voor. Herhaal dit tot het einde. Eindig met 1 stokje in de laatste steek. Keer met 2 lossen.
- Haak 1 stokje op elk stokje en 1 reliëfstokje voor op elk reliëfstokje. Volg dus wat je ziet in het werk. Keer met 2 lossen.
- Herhaal toer 4 en 5 tot het werk ongeveer 20 cm lang is. Dat komt neer op ongeveer toer 6 tot en met 33.
- Haak 2 rijen vasten rondom de hele pannenlap als afwerking, ook langs de zijkanten.
- Haak in iedere hoek 1 vaste, 1 losse, 1 vaste in dezelfde steek. Zo blijft de hoek netjes vierkant.
- Voor een ophanglus steek je het garen in een hoek en haak je 15 lossen.
- Maak de lus vast met een halve vaste in dezelfde hoek.
- Haak terug langs de lossen 20 vasten. Daardoor wordt de lus steviger.
- Hecht af en werk alle draadjes weg met een stopnaald.
Waar je tijdens het haken op let
Een stevige keukenlap vraagt om een andere spanning dan een luchtige sjaal. Haak strak genoeg, want losse steken laten warmte makkelijker door. Tegelijk wil je ook niet zo strak werken dat de lap stug en onregelmatig wordt.
Merk je dat je werk te breed of juist te smal uitvalt, pas dan je haaknaald aan. Dat is geen fout, maar gewoon een praktische correctie. De aanbevolen maat is 4 mm, maar 3,0 tot 5,0 mm kan beter passen bij jouw manier van haken en bij het gekozen katoen.
Wie extra dikte wil, kan dubbel haken voor betere warmte-isolatie. Dat is vooral prettig als je de lap vaak gebruikt voor hete ovenschalen of pannen.
Veelgemaakte fouten
Te strak haken
Een te strakke hand maakt het werk hard en soms wat scheef. De steken trekken dan sneller samen, waardoor de vierkante vorm minder mooi uitkomt.
Te los haken
Losse steken lijken soms netjes, maar bij een pannenlap wil je juist een dichte structuur. Anders laat het werk warmte door.
Acryl gebruiken
Voor decoratie kan acryl prima zijn, maar niet voor dit doel. Bij hoge temperaturen kan het smelten. Gebruik daarom altijd 100% katoen.
Ongelijkmatige spanning
Vooral bij een grotere haaknaald zie je snel verschil tussen strakke en losse stukken. Dat valt extra op in een vierkant project met veel herhaling.
Variaties op dit basisproject
Als je de basis eenmaal in de vingers hebt, kun je met hetzelfde idee veel kanten op.
- Kies een andere steek, zoals de wafelsteek, puff stitch, diepe vaste of thermische steek.
- Maak een dubbele versie door twee lapjes te haken en ze aan elkaar te haken.
- Speel met kleur, bijvoorbeeld met strepen of een contrasterende rand.
De thermische steek staat bekend om zijn mooie dikke structuur. Dat maakt hem interessant voor wie later een nog steviger potholder wil maken.
Handig in gebruik en in onderhoud
Een gehaakte pannenlap is niet alleen praktisch tijdens het koken, maar ook fijn als onderzetter. Daardoor pak je dit project er vaak bij, en dat is leuk als je net begint met haken.
Voor het wassen kun je de pannenlap in de wasmachine doen op 30 tot 60 graden en hem daarna plat laten drogen.
FAQ
Hoe groot moet een pannenlap zijn?
Tussen 18 en 22 cm is ideaal. Een veelgebruikte maat is ongeveer 20 x 20 cm, of 7.9 x 7.9 inches.
Kan ik acryl gebruiken voor een gehaakte pannenlap?
Nee. Acryl smelt bij hoge temperaturen. Gebruik 100% katoen.
Hoe was ik mijn gehaakte pannenlap?
Je kunt hem wassen in de wasmachine op 30 tot 60 graden en daarna plat laten drogen.
Waarom een pannenlap haken?
Het geeft snelle voldoening, is praktisch in gebruik, helpt je oefenen met basissteken en spanning, en is ook een leuk cadeau.
Hoeveel garen heb ik nodig?
Reken op ongeveer 100 tot 120 meter per pannenlap, ongeveer 50 gram.
Welke maat haaknaald past hierbij?
4 mm is een veelgebruikte maat. Afhankelijk van het garen en jouw hand van haken kan 3,0 tot 5,0 mm ook goed werken.
