Een pannenlap is zo’n project dat meteen nuttig is. Je haakt iets kleins, leert een paar vaste handelingen en aan het eind heb je een lap die je handen beschermt tegen hitte, ook als onderzetter werkt en er nog gezellig uitziet in de keuken.
Waarom dit een fijn beginnersproject is
Voor wie net begint met haken is dit een prettige eerste stap. Het formaat blijft overzichtelijk, de steken herhalen zich snel en je ziet vlot resultaat. Deze pot holder, de Engelse naam voor pannenlap, is bovendien in één tot twee avonden te maken.
Nog een voordeel: je oefent meteen met tellen, keren en een eenvoudige structuur in het haakwerk. Dat zijn precies de dingen waar je later bij grotere projecten ook iets aan hebt.
Wat je nodig hebt
Voor dit project gebruik je:
- 100% katoengaren, ca. 100 tot 120 meter per pannenlap
- haaknaald 4 mm
- stopnaald voor de afwerking
- schaar
- stekenmarkeerder, optioneel
De gangbare maat voor dit project is ongeveer 20 x 20 cm. In inches is dat circa 7,9 x 7,9 inch.
Katoen is hier een bewuste keuze. Dit garen is hittebestendig en geschikt voor gebruik in de keuken. Acryl is dat niet, want dat kan smelten bij hoge temperaturen.
Voor je begint
Een pannenlap moet stevig zijn. Haak daarom strak genoeg, zodat het werk dicht wordt en beter beschermt tegen hitte. Controleer onderweg af en toe je spanning. Merk je dat je werk erg los of juist erg stug wordt, dan varieert de oplossing per patroon, maar regelmatig controleren helpt altijd om het eindresultaat netjes en recht te houden.
Tel ook je steken. Dat klinkt misschien saai, maar het voorkomt dat je lap scheef trekt of ongemerkt smaller of breder wordt.
Stap voor stap haken
Hieronder staat de werkwijze voor een vierkante gehaakte pannenlap.
-
Start met een ketting van 35 lossen.
-
Toer 1: haak 1 stokje in de 4e losse vanaf de haaknaald. Haak daarna 1 stokje in elke volgende losse. Je hebt dan 33 stokjes totaal. Keer je werk.
-
Toer 2: haak 2 lossen, dit telt als 1e stokje. Haak 1 reliëfstokje-voor om het 2e stokje van de vorige rij.
-
Herhaal daarna dit patroon: 1 stokje in de twee volgende stokjes, 1 reliëfstokje-voor om het volgende stokje. Herhaal dit tot het einde van de rij. Eindig met 1 stokje in het laatste stokje. Keer je werk.
-
Toer 3: haak 2 lossen, dit telt als 1e stokje. Haak 1 stokje op het 2e stokje van de vorige rij.
-
Herhaal daarna dit patroon: 1 reliëfstokje-voor om de twee volgende stokjes, 1 stokje in het volgende stokje. Herhaal dit tot het einde van de rij. Eindig met 1 stokje in het laatste stokje. Keer je werk.
-
Herhaal toer 2 en toer 3 totdat je werk een vierkant van ongeveer 20 cm is.
-
Haak als afwerking een rand van vasten rondom de hele lap.
-
Maak een ophanglusje aan een hoek: haak 15 tot 20 lossen en sluit met een halve vaste in dezelfde hoek. Werk alle losse draden weg met een stopnaald.
Hoe de structuur werkt
De afwisseling tussen gewone stokjes en reliëfstokjes-voor geeft deze pannenlap meer textuur. Een reliëfstokje-voor haak je om een stokje van de vorige toer heen, in plaats van in de bovenste lusjes. Daardoor ontstaat een licht reliëf in het oppervlak.
Dat is niet alleen mooi. Het geeft ook wat extra body aan het werk. Voor een keukenproject is dat prettig, omdat een stevigere lap fijner in de hand ligt.
Tips voor een strak en bruikbaar resultaat
Een nette pannenlap hoeft niet perfect te zijn, maar een paar keuzes maken wel verschil.
Haak stevig genoeg
Te los haken vermindert de bescherming tegen hitte. Als je veel open ruimte tussen de steken ziet, wordt de lap minder praktisch in gebruik.
Kies altijd 100% katoen
Dit is de belangrijkste materiaalkeuze bij dit project. Katoen is geschikt voor hitte, acryl niet. Voor iets dat in de buurt van hete pannen komt, wil je geen risico nemen. Lees meer over de voordelen van katoen voor pannenlappen.
Controleer je steken regelmatig
Als je stekenaantal ongemerkt verandert, wordt je vierkant al snel een rechthoek of trekt het werk scheef. Even tellen aan het eind van een toer scheelt veel uithalen.
Werk draden goed weg
Losse eindjes kunnen losraken en maken het geheel slordiger. Met een stopnaald werk je ze netter af en blijft je project mooier in gebruik.
Veelgemaakte fouten
Bij een eenvoudig project zitten de valkuilen vaak in de basis.
Te los haken
Een luchtige structuur ziet er soms mooi uit, maar bij een pannenlap wil je juist stevigheid. Anders beschermt de lap minder goed tegen hitte.
Acrylgaren gebruiken
Dat is ongeschikt voor dit doel. Acryl smelt bij hoge temperaturen en is daardoor gevaarlijk in de keuken.
Steken niet tellen
Een klein verschil per toer lijkt onschuldig, maar na een aantal rijen zie je het duidelijk terug in de vorm. Vooral bij een vierkant valt dat snel op.
Draden niet goed afwerken
Als eindjes loskomen, beïnvloedt dat niet alleen het uiterlijk, maar ook de duurzaamheid van je werk.
Variaties als je de basis onder de knie hebt
Heb je deze eerste versie gehaakt, dan kun je makkelijk verder spelen met vorm, kleur of steek.
- Gebruik andere steken, zoals vasten, halve stokjes, puff stitch of een granny square.
- Haak twee exemplaren en naai ze samen voor extra dikte en bescherming. Lees hier hoe je een dubbele pannenlap maakt.
- Werk met meerdere kleuren, bijvoorbeeld strepen, contrasterende randen of motieven.
- Probeer eens een andere vorm, zoals een kippenvormige pannenlap.
Ook handig: dit is een ideaal project om restjes garen op te maken. Zeker als je met strepen werkt, kun je kleine hoeveelheden katoen goed gebruiken.
Een klein weetje tussendoor
Haken als handwerk bestaat sinds de 19e eeuw. Oorspronkelijk werd het gebruikt om goedkopere kant te imiteren. Later werd het breder populair, mede doordat koningin Victoria haken onder de aandacht bracht. Het woord crochet komt van het Oudfranse woord crochet, dat haakje betekent.
Misschien maakt dat zo’n eenvoudige keukenlap juist extra leuk. Je werkt aan iets alledaags, maar wel met een techniek die al lang meegaat.
FAQ
Hoe groot moet een pannenlap zijn?
Meestal tussen 18 en 22 cm, afhankelijk van voorkeur. In dit project werk je naar ongeveer 20 x 20 cm, circa 7,9 x 7,9 inch.
Kan ik acryl gebruiken voor een pannenlap?
Nee, acryl smelt bij hoge temperaturen. Gebruik 100% katoen.
Hoe was ik mijn gehaakte pannenlap?
Je kunt hem wassen in de wasmachine op 30 tot 60 graden. Laat hem daarna plat drogen.
Waarom is katoen het beste garen voor pannenlappen?
Katoen is hittebestendig en kan op hogere temperatuur gewassen worden. Daarom is het geschikt voor keukenprojecten.
Hoe maak ik een pannenlap dikker?
Haak twee pannenlappen en naai ze samen. Dat geeft extra dikte en meer bescherming.
Kan ik dit project ook in andere kleuren of vormen maken?
Ja, je kunt werken met strepen, contrasterende randen, motieven of een andere vorm, bijvoorbeeld een kippenvormige variant. Ontdek meer over creatieve variaties.
