Een vierkant lapje van katoen lijkt bescheiden, tot je een hete pan uit de oven wilt pakken. Juist dan merk je hoe handig een zelfgehaakte pannenlap is. Voor beginners is dit ook een prettig eerste haakproject, omdat je vooral rechte toeren met vasten haakt. Geen ingewikkelde vorm, wel veel oefening in gelijkmatige steken.
Waarom dit een fijn eerste project is
Een pannenlap, internationaal ook wel potholder genoemd, heeft een duidelijk doel. Je beschermt er je handen mee tegen hitte en je kunt hem ook als onderzetter gebruiken. Dat maakt het motiverend, want je hebt snel iets in handen dat echt nuttig is.
Daarnaast is dit werkstuk goed om je spanning te oefenen. Bij haken betekent spanning hoe strak of los je de draad vasthoudt. Juist bij rechte steken zie je snel of je steken gelijkmatig zijn. Dat klinkt misschien spannend, maar het werkt in je voordeel. Je ziet direct wat je handen doen, en daar leer je veel van.
Nog een praktisch pluspunt, het is een snel project met direct resultaat. Reken op een of twee avonden.
Wat je nodig hebt
Voor dit project gebruik je het liefst materialen die tegen warmte kunnen.
- 100% katoen
- Bijvoorbeeld garen 8/8 of dubbele draad 8/4
- 1 bol per pannenlap, ongeveer 50 gram en 100 tot 120 meter
- Haaknaald 4 mm of 5 mm
- Schaar
- Stopnaald, ook maasnaald genoemd, voor het afwerken van draden
- Stekenmarkeerder, optioneel
Een gangbaar formaat is ongeveer 20 x 20 cm, dat is circa 8 x 8 inches.
Katoengaren is hier een logische keuze, omdat het hittebestendig is. Het kan ook op 60 graden gewassen worden. Dat is prettig voor iets dat in de keuken gebruikt wordt.
Voor je begint
Neem even de tijd om lossen en vasten te oefenen. Een losse is de basislus van je ketting, een vaste is een compacte steek die een dicht en stevig lapje geeft. Dat dichte karakter is precies waarom deze steek zo geschikt is voor een potholder.
Let ook op hoe strak je haakt. Te losse steken laten warmte door. Te strak beginnen is ook niet ideaal, want een strakke opzetketting kan het werk laten samentrekken.
Zo haak je een eenvoudige pannenlap
- Maak een opzetlus.
- Haak een lossenketting van 25 tot 35 lossen.
- Haak 1 vaste in de 2e losse vanaf de haaknaald en in elke volgende losse.
- Haak 1 keerlosse en keer het werk om.
- Haak 1 vaste in elke steek van de vorige toer.
- Herhaal stap 4 en 5 tot het werk een vierkant van ongeveer 20 x 20 cm vormt.
- Voor een ophanglusje haak je 10 tot 20 lossen aan een hoek.
- Zet de lossenketting vast met een halve vaste in dezelfde hoek.
- Hecht alle losse draden netjes af met een stopnaald.
Dat is de basis. Meer heb je voor een eerste exemplaar eigenlijk niet nodig.
Waar je tijdens het haken op let
Bij rechte steken is tellen je beste hulpmiddel. Als je ongemerkt steken verliest of juist meerdert, wordt het werk scheef. Meerderen betekent dat je onbedoeld extra steken maakt. Verliezen gebeurt vaak aan het begin of einde van een toer.
Een simpele gewoonte helpt al veel: kijk aan het eind van elke toer even of je lap nog recht blijft. Een stekenmarkeerder kan handig zijn als extra geheugensteun, al is dat niet verplicht.
De keuze van je haaknaald speelt ook mee. Gebruik de maat die past bij je garen, meestal 4 mm of 5 mm. Zo krijg je een steviger resultaat dan wanneer je te los werkt.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
Te los haken
Dit is bij een keukenlapje de belangrijkste valkuil. Losse steken laten warmte door, waardoor de pannenlap minder goed beschermt. Probeer daarom stevig genoeg te haken, zonder dat je handen verkrampen.
Steken verliezen of meerderen
Als je werk schuin wegloopt, is dit vaak de oorzaak. Controleer regelmatig of je nog evenveel steken hebt als aan het begin. Zeker bij een eerste haakproject maakt dat veel verschil.
Een te strakke opzetketting
Dan trekt de onderkant samen en krijg je geen mooi vierkant. Merk je dat de eerste rand smaller blijft, let dan extra op hoe strak je je beginlosses haakt.
Hoe je hem dikker en praktischer maakt
Soms wil je net wat meer bescherming tegen hitte. Daar zijn twee eenvoudige oplossingen voor.
De eerste is haken met dubbele draad. Je gebruikt dan twee draden tegelijk, bijvoorbeeld dubbele draad 8/4. Dat geeft extra dikte.
De tweede is een dubbele pannenlap maken. Je haakt dan twee lapjes en haakt ze aan elkaar. Dat levert een steviger resultaat op en voelt vaak wat voller in de hand.
Welke van de twee het prettigst werkt, merk je vooral tijdens het gebruik. Voor een eerste versie zijn beide prima.
Leuke variaties als de basis lukt
Heb je eenmaal een recht vierkant gehaakt, dan kun je eenvoudig variëren zonder dat het project ingewikkeld wordt.
Strepen maken
Wissel van kleur garen na een aantal toeren. Dat is een makkelijke manier om restjes te gebruiken en toch een vrolijk resultaat te krijgen.
Ander formaat kiezen
Je kunt het aantal lossen en toeren aanpassen. Het formaat varieert per patroon, maar de werkwijze blijft hetzelfde. Zo kun je een kleiner of juist groter lapje maken, zolang de vorm maar bruikbaar blijft.
Twee lapjes samenvoegen
Deze variant is niet alleen dikker, maar geeft je ook de kans om met kleuren te spelen. Denk aan een effen voorkant en een gestreepte achterkant.
Waarom katoen hier zo goed werkt
In veel beginnersprojecten kun je met allerlei garens aan de slag, maar voor pannenlappen is 100% katoen de veilige en praktische keuze. Het is hittebestendig, duurzaam en gaat lang mee. Bovendien kun je het op 60 graden wassen, wat in de keuken erg handig is.
Er is nog een voordeel. Dit soort werk is ideaal om restjes garen op te maken. Heb je nog katoen liggen in kleine hoeveelheden, dan kun je daar prima strepen of een tweede lapje mee haken.
Een klein project waar je veel van leert
Sommige eerste projecten zijn vooral oefenmateriaal en verdwijnen daarna in een mand. Een pannenlap is anders. Je oefent rechte steken, spanning en gelijkmatigheid, en ondertussen maak je iets dat je echt gebruikt.
Leg je eerste exemplaar vooral niet te streng langs de meetlat. Als het vierkant bruikbaar is en stevig aanvoelt, heb je precies gedaan wat dit project moet doen. De volgende wordt vaak vanzelf net strakker.
FAQ
Welk garen is het beste voor pannenlappen?
100% katoen is het meest geschikt, vanwege de hittebestendigheid.
Welke haaknaaldmaat moet ik gebruiken?
Meestal 4 mm of 5 mm, afhankelijk van het garen.
Hoe maak ik mijn pannenlap dikker?
Haak met dubbele draad of haak twee pannenlappen aan elkaar.
Waarom wordt mijn pannenlap scheef?
Dat komt vaak door onregelmatige spanning of door het verliezen of meerderen van steken.
Hoe groot maak je een gangbare pannenlap?
Een veelgebruikt formaat is ongeveer 20 x 20 cm, circa 8 x 8 inches.
Hoe lang doe je over dit project?
Reken op één of twee avonden. Voor een eerste exemplaar is dat een prettig tempo.
