Een pannenlap is zo’n project dat je meteen echt gebruikt. Niet voor in een mandje, maar naast het fornuis, onder een hete pan of om een ovenschaal vast te pakken. Juist daarom loont het om hem stevig te haken.
Waarom katoen hier de beste keuze is
Voor dit project werk je met 100% katoengaren. Dat is niet toevallig. Katoen is hittebestendig en je kunt het op 60 graden Celsius wassen. Dat maakt het geschikt voor iets dat in de keuken dagelijks vies kan worden en geregeld warmte moet opvangen.
Een gangbare keuze is garen in dikte 8/8, of dubbele draad 8/4 als je meer stevigheid wilt. Voor één pannenlap heb je ongeveer 1 bol nodig van circa 50 gram, met een looplengte van 100 tot 120 meter.
De gebruikelijke maat is ongeveer 20 x 20 cm, dat is 8 x 8 inches. Dat formaat werkt prettig als pannenlap en ook als onderzetter.
Benodigdheden
Voor een praktisch exemplaar voor dagelijks gebruik heb je dit nodig:
- 100% katoengaren
- garendikte 8/8 of dubbele draad 8/4
- 1 bol van circa 50 gram, 100 tot 120 meter, per stuk
- haaknaald 4 mm
- haaknaald 5 mm voor dikker garen of dubbele draad
- schaar
- stopnaald om draadjes af te werken
- stekenmarkeerder, optioneel
Voor je begint
Een goede keukenlap moet dicht genoeg gehaakt zijn. Als je steken te los zijn, kan warmte makkelijker door het werk heen komen. Daarom is dit een project waarbij gelijkmatige spanning belangrijk is.
Tel ook aan het einde van elke toer je steken. Daarmee voorkom je dat het werk langzaam scheef trekt doordat je ongemerkt steken verliest of erbij maakt. Een stekenmarkeerder kan helpen om het begin of einde van de toer terug te vinden.
Stap voor stap een pannenlap haken
Dit patroon is geschikt voor beginners en levert een vierkante lap op van ongeveer 20 x 20 cm. Reken op 1 tot 2 avonden, of ongeveer 2 tot 4 uur per pannenlap.
- Haak een ketting van 35 lossen.
Dat geeft ongeveer 20 cm breedte. Werk rustig, want een nette lossenketting maakt de eerste toer makkelijker.
- Haak 1 vaste in de 2e losse vanaf de haaknaald en daarna 1 vaste in elke volgende losse.
Hier leg je de basis voor de breedte. Probeer de steken niet te los te maken, zodat de lap straks voldoende beschermt tegen hitte.
- Keer het werk met 1 keerlosse.
Die keerlosse telt niet als steek. Dat is belangrijk, want zo voorkom je dat de zijkanten ongemerkt wijder worden.
- Haak 1 vaste in elke steek van de vorige toer.
Blijf tellen aan het einde van de toer. Dat kost weinig tijd en voorkomt veel frustratie.
- Herhaal stap 3 en 4 totdat het werk ongeveer 20 cm lang is.
Zo krijg je een vierkante pannenlap van ongeveer 20 x 20 cm, of 8 x 8 inches. Kijk niet alleen naar het aantal toeren, maar vooral naar de lengte van je werk. De exacte hoogte varieert namelijk met je hand van haken en je spanning.
- Haak voor een ophanglusje 15 tot 20 lossen aan een hoek.
Zo kun je de lap later makkelijk ophangen. Kies binnen die lengte wat je prettig vindt.
- Sluit de lossenketting met een halve vaste in dezelfde hoek.
Daarmee vorm je een lus die vast aan het werk zit.
- Haak terug langs de lossen met vasten.
Dat maakt het lusje steviger en geschikter voor dagelijks gebruik.
- Hecht alle draadjes netjes af met een stopnaald.
Neem hier even de tijd voor. Losse uiteinden in keukenwerk zijn onhandig en slijten sneller.
Waar je op moet letten tijdens het haken
Bij dit soort gebruiksprojecten gaat het niet alleen om hoe het eruitziet, maar vooral om hoe het functioneert.
Haak strak genoeg
Losse steken laten warmte door. Als je merkt dat het werk open oogt, haak dan vaster of kies voor dubbele draad.
Houd je spanning gelijkmatig
Een pannenlap die aan de ene kant compact is en aan de andere kant losser, voelt minder stevig aan. Regelmaat geeft een beter resultaat.
Tel je steken
Scheef werk ontstaat vaak heel ongemerkt, vooral aan het begin en einde van de toer. Even tellen voorkomt dat de lap trapeziumvormig wordt.
Gebruik eventueel een stekenmarkeerder
Zeker als je nog niet lang haakt, is het handig om het begin of einde van een toer te markeren.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
Te los gehaakt
Dit is de belangrijkste fout bij een gehaakte pannenlap. De lap ziet er misschien netjes uit, maar biedt onvoldoende bescherming tegen hitte.
Zo voorkom je het:
- haak vaster
- gebruik dubbele draad
Scheef werk
Vaak gebeurt dit doordat je aan het begin of einde van een toer steken verliest of juist meerdert.
Zo voorkom je het:
- tel je steken aan het einde van elke toer
- gebruik markeerders
Te dunne pannenlap
Soms is één laag niet stevig genoeg voor wat jij prettig vindt in de keuken.
Zo maak je hem dikker:
- haak met dubbele draad
- haak twee lapjes en voeg ze samen
Handige variaties
Als je de basis eenmaal onder de knie hebt, kun je makkelijk variëren.
Meer dikte en textuur
Je kunt kiezen voor een andere steek, zoals de wafelsteek of de thermische steek (thermal stitch). Die geven extra dikte en textuur. Dat kan prettig zijn als je een nog stevigere potholder wilt maken.
Ander formaat
Wil je een kleiner of groter model, pas dan het aantal lossen en toeren aan. Zo maak je bijvoorbeeld een compact exemplaar voor kleine pannen, of juist een groter formaat dat ook als onderzetter goed werkt.
Dubbele uitvoering
Voor extra isolatie kun je twee lapjes haken en die samenvoegen. Dat is een praktische oplossing als je merkt dat één laag voor jouw gebruik te dun aanvoelt.
Kleurwissels
Een simpele manier om restjes op te maken is wisselen van kleur na een aantal toeren. Zo krijgt het werk een streepjespatroon zonder dat het patroon ingewikkelder wordt.
Waarom dit zo’n fijn beginnersproject is
Een eenvoudige pannenlap past mooi in de traditie van handwerk, omdat je met een paar basistechnieken iets maakt dat echt nut heeft.
Voor beginners is dit werkstuk prettig omdat je vooral de vaste oefent, leert keren met een keerlosse en gevoel krijgt voor spanning. Tegelijk is het ook voor gevorderden handig, bijvoorbeeld om restjes katoengaren op te maken of om te spelen met kleur en textuur.
FAQ
Welk garen is het beste voor pannenlappen?
100% katoengaren is de beste keuze, omdat het hittebestendig is en op 60 graden Celsius gewassen kan worden.
Hoe maak ik een pannenlap dik genoeg?
Dat kan door met dubbele draad te haken, of door twee lapjes te maken en die samen te voegen.
Kan ik acryl garen gebruiken?
Nee, acryl kan smelten of vervormen bij hoge hitte.
Hoe was ik een gehaakte pannenlap?
Was hem volgens het wasadvies van het garen. Katoen kan vaak op 60 graden Celsius gewassen worden.
Hoe groot moet een pannenlap zijn?
Een gangbare maat is ongeveer 20 x 20 cm, of 8 x 8 inches.
